Yatırımcı Rehberi

Türkiye’nin Doğrudan Yabancı Yatırımlar (DYY) Kanunu, eşit muamele ilkesine dayalı olup uluslararası yatırımcıların yerel yatırımcılar ile aynı hak ve yükümlülüklere sahip olmasına olanak tanımaktadır. Buna göre, uluslararası yatırımcılar, Türk Ticaret Kanunu’nda (TTK) belirtilen tüm şirket türlerini kurabilmektedir.

TTK kapsamında, kurumsal ve kurumsal olmayan aşağıda belirtilen türlerde şirketler kurulabilmektedir:

a. Kurumsal yapılar

  • Anonim Şirket (A.Ş.)
  • Limited Şirket (Ltd. Şti.)
  • Kooperatif Şirket

b. Kurumsal olmayan yapılar

  • Kollektif Şirket
  • Komandit Şirket

Türkiye'de bir şirket kurarken aşağıdaki kural ve düzenlemelere uyulmalıdır:

  • Tutanak ve ana sözleşmenin çevrimiçi olarak MERSİS'e gönderilmesi.
  • Şirket belgelerinin düzenlenmesi ve noter tasdiki.
  • Potansiyel vergi numarasının alınması.
  • Sermayenin belirli bir yüzdesinin Rekabet Kurumu’nun hesabına yatırılması.
  • Kuruluş sermayesinin en az %25'inin bir bankaya yatırılması ve bunun belgelenmesi.
  • Ticaret Sicili Müdürlüğüne tescil başvurusu yapılması.
  • Yasal defterlerin tasdikletilmesi.
  • Ticaret Sicili Müdürlüğünün şirket kuruluş bildirisinin vergi dairesinden takip edilmesi.
  • İmza sirkülerinin düzenlenmesi.
  • Belirli Dokümanların Elektronik Ortama Alınması/E-TUYS Sistemi.

İş yapma maliyetleri hesaplanırken güncel olarak aşağıda sunulan konular dikkate alınmalıdır;

  • Aylık Asgari Ücret (brüt ve net)
  • Elektrik Maliyeti
  • Sanayi Amaçlı Su Maliyeti
  • Doğal Gaz Maliyeti
  • Geniş Bant Hizmeti Ücretleri
  • Vergi

Türkiye, OECD üyesi ülkeler arasında en rekabetçi kurumlar vergisi oranlarından birine sahiptir. Türk kurumlar vergisi mevzuatı anlaşılır, objektif ve uluslararası standartlara uygun hükümler ile düzenlenmiştir. Türk vergi mevzuatı üç ana başlık altında toplanabilir:

1. Gelir Vergileri

Türk vergi mevzuatında yer alan gelir vergileri, şahsi gelir vergisi ve kurumlar vergisidir.

1.1. Şahsi Gelir Vergisi

Gerçek kişilerin gelirleri şahsi gelir vergisine tabidir. Gelir, bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır.

1.2. Kurumlar Vergisi

Gelir Vergisi Kanunu’nda tanımlanmış gelir unsurlarının kurumlar tarafından elde edilmesi durumunda vergilendirme, bu kurumların tüzel kişiliği üzerinden yapılmaktadır.

2. Gider Üzerinden Alınan Vergiler

2.1. Katma Değer Vergisi (KDV)

Genel olarak uygulanan KDV oranları; %1, %8 ve %18’dir. Ticari, sınai, zirai ve bağımsız mesleki mal ve hizmetler; ithal edilerek ülkeye giriş yapan mal ve hizmetler ve diğer faaliyetler yoluyla oluşturulan mal ve hizmet teslimatlarının tümü KDV’ye tabidir.

2.2. Özel Tüketim Vergisi (ÖTV)

Çeşitli vergi oranlarında ÖTV’ye tabi dört ana ürün grubu bulunmaktadır:

  • Petrol ürünleri, doğal gaz, makine yağları, çözücüler ve çözücü türevleri
  • Otomobiller ve diğer taşıtlar, motosikletler, uçaklar, helikopterler, yatlar
  • Tütün ve tütün ürünleri, alkollü içecekler
  • Lüks tüketim maddeleri

Her teslimatta uygulanan KDV’nin aksine, ÖTV sadece bir defaya mahsus olarak uygulanmaktadır.

2.3. Bankacılık ve Sigorta Muameleleri Vergisi

Bankacılık ve sigorta şirketleri tarafından yapılan işlemlerin KDV’den muaf tutulmasına devam edilse de bu işlemler Bankacılık ve Sigorta Muameleleri Vergisi’ne tabidir. Bu vergi, kredi faizi gibi bankalar tarafından kazanılan gelirler için uygulanmaktadır. Vergi oranı, genellikle %5 olmakla birlikte bankalar arasındaki mevduat işlemleri gibi bazı işlemlerde uygulanan faiz için %1’dir. Kambiyo işlemlerinden gelen satış tutarlarına ise 2008 yılından itibaren vergi uygulanmamaktadır.

2.4. Damga Vergisi

Damga vergisi; sözleşmeler, borç senetleri, sermaye iştirakleri, kredi mektupları, teminat mektupları, mali bildirimler ve bordrolar dâhil olmak üzere çeşitli dokümanlar için uygulanmaktadır. Damga vergisi, belge bedelinin %0,189 ile %0,948’i arasında değişen oranlarda tarh olunduğu gibi, bazı belgeler için maktu (önceden belirlenmiş bir bedel) olarak da tahsil edilmektedir.

3. Varlık Vergileri

Üç çeşit varlık vergisi bulunmaktadır:

  • Emlak vergisi
  • Motorlu taşıt vergisi
  • Veraset ve intikal vergisi

Türkiye’de sahip olunan bina, daire ve araziler %0,1 ile %0,6 arasında değişen oranlarda emlak vergisine tabi olup tahakkuk eden bu verginin %10’u oranında da Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payı ödenmektedir. Motorlu taşıt vergileri ise her yıl araçların yaşı ve motor hacmine göre yeniden belirlenen maktu bedeller tutarınca alınmaktadır. Veraset ve intikal vergileri ise %1-30 oranında alınmaktadır.

Türkiye’de üç çeşit yatırım bölgesi bulunmaktadır:

1. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri - Teknoparklar

Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (TGB), Ar-Ge çalışmalarını desteklemek ve yüksek teknoloji alanındaki yatırımları çekmek üzere tasarlanmış alanlardır. Hâlihazırda 63’ü faaliyette olan 84 adet TGB mevcuttur; diğer 21 bölgenin ise onayı alınmış olup yapımı devam etmektedir.

2. Organize Sanayi Bölgeleri

Organize Sanayi Bölgeleri (OSB*), şirketlerin hazır altyapı ve sosyal tesisleri kullanarak faaliyette bulunmalarını sağlayacak biçimde tasarlanmıştır. Bu bölgelerde sağlanan altyapıya yol, su, doğal gaz, elektrik, iletişim, atık arıtma ve diğer hizmetler dâhildir.

80 ilde, hâlihazırda 234’ü faal, toplam 331 adet OSB mevcuttur; geri kalan 97 OSB’nin yapımı hâlen Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde devam etmektedir.

3. Serbest Bölgeler

Serbest Bölgeler, ülkenin siyasi sınırları içinde yer almalarına rağmen gümrük bölgelerinin kapsamları dışında konumlandırılan özel alanlardır. Bu bölgeler ihracat odaklı yatırımların sayısını artırmak üzere tasarlanmıştır. Gümrük bölgelerindeki ticari, finansal ve ekonomik alanlarda uygulanan yasal ve idari düzenlemeler, serbest bölgelerde uygulanmamakta veya kısmen uygulanmaktadır.

Türkiye’de, AB ve Orta Doğu pazarlarına yakın toplam 19 adet Serbest Bölge bulunmakta olup bunlardan 18’i faal durumda, 1’i ise kurulum aşamasındadır. Serbest Bölgeler; Akdeniz, Ege ve Karadeniz’deki limanlarla uluslararası ticaret yollarına erişimin kolayca sağlanabildiği noktalarda yer almaktadır.

Türkiye Cumhuriyeti, hem sıfırdan yatırım hem de genişleme yatırımı projeleri için başlangıç maliyetlerinin en aza indirilmesi ve yatırım getirilerinin hızlandırmasını destekleyen kapsamlı bir yatırım teşvik programı sunmaktadır.

Bu teşvikler aynı zamanda teknoloji transferi ve ekonomik kalkınma için önemli alanlar olarak sınıflandırılan öncelikli sektörlerdeki projeler için de uyarlanabilmektedir. Türkiye Cumhuriyeti yatırımcılara; Ar-Ge ve inovasyon projeleri ve ilâve istihdam için sunduğu destek programlarının yanı sıra ihracatçılara çeşitli hibeler, teşvikler ve krediler yoluyla da destek olmaktadır.

Yatırım Rehberi S.S.S
1. Yatırımı TR INVEST ile birlikte yapabilir miyiz?
Evet. İnşaat, gayrimenkul ve GES alanlarında ortak yatırım yapabiliriz. Yatırımları, ortak sermaye koyarak ya da sizin tarafınızdan yapılan yatırımların bizim tarafımızdan işletilmesi şeklinde yapabiliriz.
2. Yatırımın işletim süresince TR INVEST destek veriyor mu?
Evet. TR Invest olarak bizim aracılığımızla yaptığınız yatırımların işletilmesi sürecinde destek veriyoruz.
3. Hangi bölgede yatırım yapmalıyım?
Yaptığınız yatırım çeşidine göre değişmektedir. Yapılan yatırımlarda amortisman süreleri ve yatırımın amacı bölge seçimi için etkilidir. Örneğin Güneş Enerji Sistemlerinde daha çok güneş alan bölgeler bölge seçimi için etkiliyken gayrimenkulde ise gayrimenkulü alma amacınız ve kira gelirleri bölge seçimi için etkilidir.
4. Yabancılara iş kurma şartları nasıldır?
Şirket kurma ve hisse devri koşulları, yerel yatırımcılara uygulananlar ile aynıdır. Buna göre, uluslararası yatırımcılar, Türk Ticaret Kanunu’nda (TTK) belirtilen tüm şirket türlerini kurabilmektedir. TTK; uluslararası standartları karşılayan, özel sermaye ve halka arz faaliyetlerini teşvik eden, yönetim işlemlerinde şeffaflık sağlayan ve Türkiye'nin iş ortamını AB mevzuatı ve AB'ye katılım süreci ile uyumlu hale getiren bir kurumsal yönetim yaklaşımı sunmaktadır.
5. Gayrimenkuller için alınan emlak vergileri ne kadardır?
Türkiye’de sahip olunan bina, daire ve araziler % 0,1 ile % 0,6 arasında değişen oranlarda emlak vergisine tabi olup tahakkuk eden bu verginin % 10’u oranında da Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payı ödenmektedir.
6. Organize Sanayi Bölgelerin avantajları nelerdir?
  • Arazi alımlarında KDV muafiyeti.
  • Tesis inşasının tamamlanmasından itibaren geçerli olmak üzere beş yıl boyunca emlak vergisi muafiyeti.
  • Düşük su, doğal gaz ve iletişim giderleri.
  • Parsellerin bölümü/birleştirilmesi işlemlerinde vergi muafiyeti.
  • Tesis inşası ve işletiminde yerel yönetimler vergisi muafiyeti.
  • OSB’nin belediye hizmetlerinden yararlanmaması durumunda katı atık vergisi muafiyeti.
7. Hangi tür Yatırım Teşvik Belgeleri veriliyor?
  • KOBİ Yatırım Teşvik Belgesi
  • Araştırma-geliştirme yatırımları,
  • Teknopark ve teknoparklarda yapılacak yatırımlar,
  • Çevre korumaya yönelik yatırımlar,
  • Tarımsal sanayi yatırımları,
  • Öncelikli teknoloji alanındaki yatırımlar,
  • Bölgesel gelişmeye yönelik yatırımlar,
  • Kırsal kalkınma ve tarım teşvikleri
  • Turizm Teşvikleri
  • Serbest bölge teşvikleri
  • Hayvancılık teşvikleri
  • Organize sanayi gölgeleri teşvikleri
YATIRIM YAPIN, KAZANÇLI ÇIKIN

Lütfen Formu Doldurunuz